Cập nhật chính sách mở rộng phạm vi chi trả BHYT mới nhất. Chi tiết lộ trình bổ sung 84 loại thuốc thế hệ mới và hỗ trợ chi phí khám sức khỏe định kỳ từ 2026.
Bước chuyển mình chiến lược hướng tới bao phủ Bảo hiểm y tế toàn dân
Chính phủ vừa ban hành Kế hoạch hành động nhằm thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW của Ban Bí thư về phát triển bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân trong kỷ nguyên mới, do Phó thủ tướng ký ban hành. Đây là đề án chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 95,5% dân số vào năm 2026, hướng tới mục tiêu toàn dân có thẻ BHYT vào năm 2030.
Trọng tâm của kế hoạch lần này là tối ưu hóa quyền lợi cho người tham gia, giảm thiểu tối đa tỷ lệ chi phí y tế tự chi trả (tiền túi) của người dân, đồng thời tạo điều kiện để người bệnh tiếp cận sâu hơn với các giải pháp điều trị tiên tiến.
Theo lộ trình mới, quỹ BHYT sẽ từng bước nâng cao tỷ lệ và hạn mức thanh toán đối với các dịch vụ y tế thiết yếu. Đáng chú ý, phạm vi chi trả sẽ được mở rộng sang cả mảng y tế dự phòng bao gồm: dịch vụ phòng bệnh, khám sàng lọc theo chỉ định chuyên môn, khám sức khỏe định kỳ, tư vấn dinh dưỡng và quản lý các bệnh lý mạn tính. Bên cạnh đó, các cơ chế hỗ trợ giảm mức đồng chi trả cũng sẽ được nghiên cứu thí điểm, ưu tiên cho nhóm đối tượng yếu thế như hộ nghèo, cận nghèo và người hưởng chính sách xã hội.
Đột phá danh mục thuốc thế hệ mới: Giảm gánh nặng tài chính cho người bệnh
Theo báo cáo từ Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), chi phí dành cho thuốc luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi khám chữa bệnh BHYT, ghi nhận mức 45,841 nghìn tỷ đồng (chiếm 32,82%) vào năm 2023 và tiếp tục tăng lên 50,784 nghìn tỷ đồng (chiếm 31,22%) vào năm 2024.
Hiện tại, việc cấp phát thuốc vẫn tuân theo Thông tư 20/2022 với 1.037 hoạt chất. Tuy nhiên, danh mục này phần lớn dựa trên nền tảng từ năm 2018, chưa theo kịp sự phát triển của khoa học dược phẩm hiện đại. Để giải quyết bất cập này, Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi Thông tư 20/2022, dự kiến ban hành ngay trong quý 2 năm nay, bổ sung thêm 84 hoạt chất hóa dược và sinh phẩm tiên tiến.
Cơ cấu 84 loại thuốc mới dự kiến được BHYT bổ sung chi trả:
- Thuốc điều trị ung thư (30 loại - Chiếm 35,7%): Tập trung vào các dòng thuốc điều trị trúng đích, liệu pháp miễn dịch và kháng thể đơn dòng thế hệ mới. Quyết định này giúp bệnh nhân yên tâm điều trị chính thống tại bệnh viện, đẩy lùi nguy cơ phải tiếp cận với nguồn thuốc trôi nổi, kém chất lượng trên thị trường. Quỹ BHYT dự kiến hỗ trợ với mức đồng chi trả dao động từ 30% đến 70%.
- Thuốc bệnh mạn tính (24 loại): Bổ sung danh mục điều trị hiệu quả cho các bệnh lý phổ biến như tim mạch, đái tháo đường, bệnh đường hô hấp và rối loạn tâm thần.
- Thuốc điều trị bệnh hiếm (18 loại): Mở ra cơ hội sống và điều trị cho các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, đặc thù.
Lưu ý: Bên cạnh việc thêm thuốc mới, dự thảo cũng đề xuất nới lỏng điều kiện và điều chỉnh tăng tỷ lệ thanh toán cho 52 loại thuốc hiện hành. Đi kèm với đó, đội ngũ y bác sĩ được yêu cầu phải nâng cao trách nhiệm, chỉ định đúng đối tượng và giám sát chặt chẽ hiệu quả lâm sàng để tránh lãng phí nguồn lực của quỹ.
Chính thức chi trả chi phí khám sức khỏe định kỳ từ ngày 01/07/2026
Một trong những cải cách mang tính lịch sử của Luật Phòng bệnh (được Quốc hội thông qua vào tháng 12/2025) là việc đưa dịch vụ khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc vào danh mục được quỹ BHYT chi trả. Quy định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Việc chuyển dịch từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh chủ động" thông qua tầm soát thường niên là giải pháp bền vững nhằm phát hiện sớm các bệnh lý không lây nhiễm nguy hiểm (tăng huyết áp, tiểu đường, ung thư...), từ đó tối ưu hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng tài chính dài hạn cho cả người dân lẫn hệ thống y tế công cộng.
Kế hoạch triển khai thực tế tại các địa phương:
| Tiêu chí vận hành | Phương án triển khai thực tế | | ------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | Mạng lưới thực hiện | Triển khai trực tiếp tại trạm y tế xã/phường (tuyến y tế ban đầu) nhằm tạo điều kiện thuận lợi, tránh việc người dân phải di chuyển xa. | | Hỗ trợ chuyên môn | Các trạm y tế chưa đủ năng lực sẽ được tăng cường, hỗ trợ toàn diện về mặt nhân lực chuyên khoa và trang thiết bị từ tuyến trên. | | Thứ tự ưu tiên | Ưu tiên số 1: Nhóm khoảng 5% dân số (hơn 5 triệu người) chưa tham gia BHYT, nhóm người chưa từng được tiếp cận dịch vụ khám sức khỏe.Ưu tiên số 2: Các gia đình chính sách, người có công với cách mạng.Đối với người đã có BHYT: Tiếp tục mở rộng phạm vi hưởng quyền lợi đối với các danh mục thuốc và kỹ thuật mới. |
Q Medpartner Insight team.
Bài viết có sử dụng số liệu và thông tin chuyên môn từ bài báo "Mở rộng phạm vi bảo hiểm y tế: Thêm nhiều thuốc, dịch vụ được quỹ chi trả" của tác giả Dương Liễu-Thùy Dương - Báo Tuổi Trẻ Online (2026,15 tháng 5).