Bộ Y tế đề xuất đối tượng được khám sức khỏe miễn phí từ 2026

Bộ Y tế hiện đang tiến hành lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của dự thảo lần này là đề xuất về phạm vi, lộ trình ưu tiên cùng phương thức tổ chức thực hiện chính sách khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân với tần suất tối thiểu mỗi năm một lần.

Theo nội dung dự thảo tại Chương 4, chính sách nhân văn này sẽ được áp dụng cho hai nhóm đối tượng chính bao gồm:

Nhóm 1: Người lao động thuộc diện điều chỉnh của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động (hiện nay đang được người sử dụng lao động tổ chức khám sức khỏe thường niên).
Nhóm 2: Những người lao động không nằm trong nhóm quy định trên.

Lộ trình triển khai và các nhóm đối tượng được ưu tiên

Để đảm bảo tính khả thi, Bộ Y tế đã xây dựng lộ trình thực hiện phân theo hai giai đoạn cụ thể như sau:

| Giai đoạn triển khai | Đối tượng áp dụng chính sách miễn phí | | :-----------------------: | :--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | | Giai đoạn 1 (Từ năm 2026) | Ưu tiên nhóm yếu thế và đặc thù: Người cao tuổi, người khuyết tật, thành viên hộ nghèo/cận nghèo, người có công với cách mạng, bệnh nhân mắc bệnh mạn tính. Đồng thời áp dụng cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng kinh tế - xã hội khó khăn/đặc biệt khó khăn, xã đảo và đặc khu. | | Giai đoạn 2 (Từ năm 2026) | Mở rộng diện áp dụng cho toàn bộ các đối tượng còn lại trên cả nước. |

Dựa trên khung lộ trình này, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ chịu trách nhiệm ban hành kế hoạch cụ thể nhằm tổ chức hoạt động khám sàng lọc và kiểm tra sức khỏe định kỳ cho cư dân trên địa bàn.

Điểm chủ động: Các địa phương có thể tự mở rộng danh mục khám

Dự thảo cũng mở ra cơ chế linh hoạt khi cho phép Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, tùy thuộc vào thực trạng kinh tế - xã hội, năng lực cân đối ngân sách và các nguồn lực xã hội hóa của từng địa phương, quyền quyết định mở rộng thêm danh mục dịch vụ y tế hoặc bổ sung đối tượng thụ hưởng chính sách.

Về mặt vận hành, hoạt động này sẽ được triển khai tại các bệnh viện, phòng khám đã được cấp phép hoạt động hợp pháp. Ngoài ra, hình thức khám lưu động tại các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cũng được phép thực hiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân, dưới sự hướng dẫn chuyên môn trực tiếp từ Bộ Y tế.

Bài toán kinh phí và vai trò của Quỹ Bảo hiểm Y tế

Vấn đề nguồn vốn để duy trì chính sách cũng được Bộ Y tế hoạch định rõ ràng theo phân cấp ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm. Cụ thể:

Đối với người không có thẻ BHYT: Ngân sách nhà nước sẽ chi trả theo phân cấp hiện hành cho các đối tượng ưu tiên.
Giai đoạn chuyển giao (2026 - 2027): Ngân sách nhà nước sẽ gánh vác chi phí khám cho toàn bộ nhóm ưu tiên (bao gồm cả người đã có và chưa có thẻ BHYT) cho đến khi Quỹ bảo hiểm y tế hoàn thiện cơ chế tiếp quản.

Về lâu dài: Quỹ bảo hiểm y tế sẽ chịu trách nhiệm thanh toán chi phí này dựa trên phạm vi quyền lợi và mức hưởng hợp pháp của người tham gia bảo hiểm.

Q Medpartner Insight team.

Bài viết có sử dụng số liệu và thông tin chuyên môn từ bài báo "Bộ Y tế đề xuất người cao tuổi, người bệnh mạn tính được khám sức khỏe miễn phí từ 2026" của tác giả Dương Liễu - Báo Tuổi Trẻ Online (2026, 23 tháng 3).